Vandaag zijn Anita en ik naar het PMC geweest voor het najaarssymposium van Vereniging Kinder Kanker Nederland. Stan moest eerst werken bij de bakker en is daarna naar Tim gegaan Gezellig voor Stan en voor ons ook fijn te weten dat hij niet de hele dag alleen is.
We liepen via het WKZ naar het PMC. Net voordat we de regenboogbrug oplopen komen we Nieske tegen. Nieske is verpleegkundige op de IC maar zat afgelopen jaar ook op de boot van Anne tijdens de ZuiderZeeVaart. Nieske en Anne hebben op de boot heel wat spelletjes gespeeld tot diep in de nacht. We hebben nog steeds af en toe contact met Nieske dus het was echt heel fijn om haar even te zien en te spreken. Anita en ik wisten vooraf niet zo goed wat te verwachten van deze dag maar dit was een onverwacht mooie start van de dag.
Het thema van deze dag was ‘Wat verlies je, als je kind overlijdt aan kanker, nog meer?’ Op de website van VKKN kun je wat meer lezen over deze dag: https://www.kinderkankernederland.nl/nieuws/wat-verlies-je-als-je-kind-overlijdt-aan-kanker-nog-meer
Het symposium werd gehouden in het auditorium van het PMC. Anita was daar nog nooit geweest, ik in 2021 al wel toen een aantal kinderen waaronder Anne mochten meewerken aan het kunstwerk van Joseph Klibansky. De ochtend begon met een lezen van rouw- en verliestherapeut en psycholoog An Hooge uit België. Aansluitend deelden een aantal ervaringsdeskundigen welke impact het verlies op hun leven heeft en hoe zij daar hun weg in vinden. Het was op zich wel een mooie ochtend. Soms herken je iets maar vaak is het (net) anders dan je eigen beleving, gaat het niet over Anne en dat maakt het lastig.
Tijdens de goed verzorgde lunch hadden we een mooi gesprek met een verpleegkundige uit het oosten van het land. Ze had jarenlang gewerkt in het WKZ en was nu bezig met studie voor rouw- en verlies. Dit soort onverwacht mooie gesprekken zijn stiekem waardevoller dan zo’n lezing in de ochtend.
Anita en ik waren beide ingedeeld in de deelsessie 1. Impact van verlies op de relatie met jezelf maar we twijfelden beide of we wel de juiste keuze hadden gemaakt. Mogen we nog switchen? Natuurlijk mag dat! Dus uiteindelijk gekozen voor deelsessie 4. Impact van verlies op de verbinding met je overleden kind. Deze sessie werd ook gehouden in het auditorium. Dit was de enige sessie die ook zou worden opgenomen. Ik ben de opname echter nog niet ergens tegengekomen, mocht dat nog gebeuren dan zal ik dat (proberen te) delen (mits ik het wil/mag delen).
De sessie was onder leiding van Nette Falkenburg, geestelijk verzorger en dat vond ik een prettig persoon om naar te luisteren. Tegelijkertijd vond ik de eerste 75% van de tijd een moeilijk verhaal. Alles dat werd gezegd door de mensen om ons heen klonk misschien mooi maar ik herkende er niets in. Prachtig als mensen de nabijheid van hun overleden kind in allerlei varianten en manieren kunnen ervaren. Dat meen ik ook echt maar daar ligt juist mijn strijd. Dat is juist waar ik het zo moeilijk mee heb. Ik voel Anne niet, ik ervaar Anne niet, hoe ik ook mijn best doe om zo dicht mogelijk bij haar te zijn, ze is er niet en dat is wat nog het meeste pijn en verdriet doet. Ik hoorde het aan en dacht meerdere keren ik moet hier iets op zeggen maar ja ik wil ook niet negatief zijn of het eventueel goede gevoel bederven. Toen we richting het einde gingen en de vraag werd gesteld of iemand nog iets wilde delen kon ik het niet laten en heb ik toch met de zaal gedeeld dat ik het mooi vind wat ik heb gehoord maar dat het voor mij heel anders is. Ik vond het moeilijk omdat ik niet te emotioneel wilde worden maar dat gebeurde wel maar dat bleek niet erg te zijn. Door wat ik vertelde bleek ineens dat dit gevoel breed herkend werd. Ik ben heel blij dat ik het heb gedeeld want dat maakte de dag waardevoller. Had ik het niet gedaan dan had ik daar waarschijnlijk nog heel lang last van gehad.
Na afloop kwam er nog een moeder in tranen naar ons toe. Haar dochter van 19 was een jaar geleden overleden. Hoe toevallig maar ook haar dochter had meegedaan aan een studiebehandeling waarvoor ze naar het Gustave Roussy ziekenhuis in Parijs moesten. Haar dochter had daar niet gelegen, moesten daar iedere 3 maanden naar toe om medicijnen op te halen.
De verpleegkundige die we tijdens de lunch hadden gesproken kwam ook nog even naar ons toe. Ze wilde graag weten hoe we de dag hadden ervaren en hoe onze deelsessie was geweest. Er ontstond opnieuw een mooi gesprek. Ze vroeg of ze misschien een foto van Anne mocht zien. Natuurlijk! Anita had wat foto’s meegenomen en ook de rouwkaart. Het eerste wat ze zei toen ze de foto op de rouwkaart zag was het woord ‘Oh…., sparkling!’ Hoe treffend als je ziet wat de trefwoorden op de binnenkant van de kaart zijn. Jullie snappen dat de tranen op zo’n moment meteen in onze ogen staan. Maar het was mooi!
Stan bleef bij David en Kristel eten dus Anita en ik besluiten om in het restaurant van het PMC te eten. Het is voor ons fijn om in het PMC te zijn en het restaurant is daar onderdeel van. Misschien voor anderen moeilijk te begrijpen maar ik verlang er regelmatig naar om even door het PMC te lopen. Het zijn soms moeilijke herinneringen maar het zijn bovenal herinneringen aan lieve mensen maar nog belangrijker aan Anne. Beelden en herinneringen die dan als vanzelf bovenkomen.
Het was een lange en intensieve dag. Ik vind het moeilijk uit te leggen hoe we terugkijken op deze dag maar het is overwegend positief. Het is gewoon heel fijn om even te kunnen praten over Anne en zeker als mensen dan ook begrijpen (voelen) wat wij meemaken. Zoals iemand in de zaal als reactie gaf op mijn verhaal ‘I feel you man’.